قارۀ پهناورآفریقا جمعیتی چند صد میلیونی دارد که به چندین گروه نژادی وزبانی تقسیم شده است. با آنکه تمام ملتها و قبایل آفریقایی هنرمندانی ازمیان خود به جهان عرضه داشته اند (رقصندگان، نوازندگان، نقّالان، نقاشان صخره نگار، معماران وخبرگان تزیین شخصی)
فقط ملتهای ساکن مناطق پهناورزهکشی شده توسط رودهای بزرگ نیجروکنگو( یعنی همان آفریقای گرمسیری) بیشترین تعداد تندیسها مخصوصاً تندیس های چوبی را که حقاً به " هنر افریقا" مشهور شده اند، تولید کرده اند.
تنوعا ت هنری افریقا درست به اندازۀ تنوعات اجتماعی، سیاسی، جغرافیایی، بومی، زبانی و نژادی آن است.
آفریقا مانند آمریکای شمالی، صدها منطقۀ سرشارازنقاشیهای صخره ای یا تخته سنگی حاوی کهن ترین نمونه های این هنررا دارد.
این نقاشیها و کنده کاری ها، که درمقایسه با آثار نوسنگی به دست آمده ازاسپانیا و فرانسۀ جنوبی قدمت کمتری دارند، مانند آثارمذبور، شبیه سازی های استادانه ای از آدمیان، جانوران وانبوه الگوهای نمایشی و نمادین هستند.
یکی از این نقاشیها که با ظرافت بسیاراجرا شده است به رقاصه ای از قبیلۀ " اینائوانرهات" در منطقۀ " تاسیلی" تعلق دارد. این رقاصه حالتی پر تحرک دارد و با تزیینات گوناگون بدنی به رنگهای متعدد و با نهایت دقت ترسیم شده است.
اما آفریقا ازجهت بارآوری هنرهای تجسّمی به چهار بخش عمده تقسیم می شود:
1- سودان غربی
2- ساحل گینه
3- افریقای مرکزی
4- کنگو،که درمغرب تا آنگولا وازطرف مشرق تا غرب دریاچه های بزرگ و مرز تانگا نیکای جنوبی گسترش می یابد.
سراسراین چهار بخش، ناحیه ای ازافریقای مرکزی و ساحل غربی را تشکیل می دهد که حدود تقریبی آن از شمال، صحرا، ازمشرق : دریاچه های بزرگ مرکز افریقا، ازمغرب : سواحل اقیانوس اطلس وازجنوب : خطۀ زامبیاست.

رقصندۀ " گِلده " متعلق به قبیلۀ " یوروبا " است که عکسش درحال حرکت وبا لباس تمام گرفته شده است.

هنرمندان یوروبا، که پرکارترین هنرمندان افریقا هستند، غیرازصورتک، انبوهی ازدیگر شکلهای هنری آفریده اند : پیکره های مذهبی ازجنس چوب،اشیاء و جامه های منجوق دوزی شده، تیرهای درباری ودرهای تزیین شده به منظورافزودن برمقام واعتباراجتماعی رهبران. یکی ازاین گونه درها که درکاخ پادشاه در" ایکره " کارگذاشته شده بود، توسط "آرگونِِِ اوسی" استاد پیکر تراشی کنده کاری شده بود. کنده کاری روی این در، گزارشی است ازبازدید تاریخی نخستین استعمارگران بریتا نیا، صحنه هایی اززندگی روزمره و روایاتی اززندگی قبیلۀ یوروبا.

آرگون، مانند بسیاری ازهنرمندان افریقایی، سبک شخصی قابل تشخیصی داشت( پیکره ها درازونسبتاً اکسپرسیونیستی اند) و بسیاری ازهنرمندان دیگرنیزدرمنطقۀ خودشان شهرت داشتند،هرچند فردیت و سبک شخصی دراینجا کمتراز غرب امروزی مورد توجه هستند.
تندیس زن و مرد نشسته نمونه ای ازیک سبک بسیار معروف افریقایی است که در نزد اعضای قبیلۀ دوگون در" مالی " رواج داشت.
هنر های افریقایی، اشیای مفید و تزیین شدۀ زیبایی چون چهارپایه، صندلی، چپق، قاشق، انبوه ساختمانهای تندیس وارو تزیین شده، نقاشی بدن و نشترزنی، اشیای ریزمانند وزنه های طلایی معروف قبییلۀ آشا نتی، پارچه های ظریف و چرم دوزی و انواع شکلهای سفالگری و زنبیل بافی را نیزشامل می شوند.
تقسیم فرعی هنرها به " ظریف " " تزیینی " و " دستی " ، در واقع، مانعی فراراه شناخت قریحه های هنری افریقایییان است، چون هنرهای افریقا در زندگی روزانه و مراسم مربوط به دورانهای بحرانی زندگی مانند پیوستن به گروه بالغان، تشییع جنازه، و مراسم بیشمار دیگری که مراحل مختلف زندگی آدمیان را از یکدیگر جدا می کنند نقش مهمی دارند.
منابع:
هنر در گذر زمان: نوشتۀ هلن گاردنرترجمۀ محمد تقی فرامرزی